Katedra Kulturoznawstwa i Folklorystyki

p. 212, 316

Kierownik: dr hab. Katarzyna Łeńska-Bąk

Pracownicy

prof. dr hab. Krystyna Kossakowska-Jarosz

dr hab. Teresa Smolińska, prof. UO

dr hab. Dorota Świtała-Trybek

dr Agata Strządała

dr Mateusz Szubert

Z dziejów opolskiej folklorystyki:

Instytucjonalne początki folklorystyki w Opolu sięgają 1973r., kiedy to w ówczesnej Wyższej Szkole Pedagogicznej powstał Zakład Folklorystyki i Piśmiennictwa Śląskiego, który w 1988r. przekształcony został w Katedrę Folklorystyki Instytutu Filologii Polskiej. Założycielką obu jednostek była prof. dr hab. Dorota Simonides, a Jej współpracownikami byli: prof. dr hab. Jerzy Pośpiech (kierownik Zakładu Historii Folklorystyki i Piśmiennictwa Śląskiego), prof. dr hab. Piotr Kowalski, dr hab. Teresa Smolińska, dr hab. Janina Hajduk-Nijakowska, dr hab. Krystyna Kossakowska-Jarosz. W 2002r. wraz z rozwojem badań i powstaniem nowego kierunku kształcenia (kulturoznawstwo) zmieniona została nazwa tej jednostki na: Katedra Kulturoznawstwa i Folklorystyki.

Kształcenie studentów:

Od początku lat 70. studenci polonistyki mogą specjalizować się w folklorystyce. Ponad 500 absolwentów ukończyło prace magisterskie z tej dyscypliny naukowej, wzbogacając w ten sposób zasoby archiwalne Katedry. Z czasem uruchomiono na studiach dziennych specjalizację folklorystyczną (1976r.), specjalność folklorystykę (1996r.), a na studiach zaocznych specjalizację kulturoznawczą (1999r.) i specjalność wiedza o kulturze (2000r.).

W roku akademickim 2002/03 utworzono w Katedrze nowy kierunek na studiach dziennych: kulturoznawstwo, a w roku akademickim 2003/04 rozpoczęły się zajęcia na studiach zaocznych, na których wprowadzono dwie nowe specjalności: animacja kultury i kultura regionów.

Studenci specjalności folklorystyka i kierunku kulturoznawstwo mogą rozwijać swe zainteresowania w dwóch kołach: Kole Naukowym Folklorystów (funkcjonuje od 1966r.) i Sekcji Kulturoznawczej (od 2002r.). Oznacza to, że uczestniczą w prowadzonych pod opieką pracowników naukowych pracach badawczych, przygotowują referaty, które wygłaszają na konferencjach organizowanych w Opolu i innych ośrodkach akademickich (Wrocław, Katowice, Cieszyn, Lublin, Toruń, Bratysława, Nitra). Wielu z nich, kończąc studia, ma już opublikowany debiut naukowy. Umożliwia to ubieganie się o miejsce na studiach doktoranckich.

Główne kierunki badawcze:

Za największe osiągnięcia badawcze można uznać prace nad folklorem słownym, obrzędowym, środowiskowym, czasopiśmiennictwem śląskim, historią folklorystyki polskiej i niemieckiej na Śląsku oraz nad literaturą i kulturą popularną.

Pracownicy Katedry prowadzą badania nad tradycyjnymi i współczesnymi formami folkloru słownego (bajkami, podaniami, opowieściami komicznymi, wspomnieniowymi, genealogicznymi, sensacyjnymi, sztambuchami, graffiti), kalendarzami, nad repertuarem współczesnych gawędziarzy, potoczną wiedzą o rodzime, kontynuowane są prace zbierackie i analityczne nad zespołem zjawisk kulturowych, tzw. folkloryzmem, subkulturami oraz tradycyjną i współczesną obrzędowością. W kręgu zainteresowań badawczych znajdują się zagadnienia dotyczące metodologii, teorii folklorystyki, etnologii i antropologii, historii kultury polskiej, literatury i kultury popularnej, studia o chlebie, wodzie i soli. W dorobku naukowo-badawczym pracowników należy wyróżnić prace zespołowe, powstałe przeważnie w ramach problemów węzłowych i resortowych. Jako największe osiągnięcie pracy zbiorowej należy wymienić syntezę pt. Folklor Górnego Śląska. Efektem wieloletniej współpracy z zagranicznym zespołem specjalistów z Akademii Nauk w Bratysławie, Pradze, Brnie i S. Petersburgu w ramach Międzynarodowej Komisji do Badań Kultury Ludowej w Karpatach i na Bałkanach są badania nad zbójnicką tradycją ludową.

Aktualnie w Katedrze prowadzone są badania wielokierunkowe: kontynuowane są prace śląskoznawcze, jak i powstają nowe prace dotyczące m. in. kultury magicznej, historii wyobrażeń w kulturze polskiej XVII w., symboliki pokarmów, historii myśli etnologicznej i fotografii, kulturowych funkcji podróży, antropologii ciała, kultur pogranicza, wielokulturowości itp.

Współpraca z zagranicą:

W wyniku ożywionych kontaktów naukowych z pracownikami z innych ośrodków, podpisana została oficjalna umowa z Katedrą Folklorystyki i Regionalistyki Uniwersytetu Konstantym Filozofa w Nitrze (Słowacja), a w najbliższym czasie – z Katedrą Folklorystyki Uniwersytetu w Regensburgu (Niemcy).

Związki z regionem, czyli działalność popularnonaukowa pracowników Katedry:

Pracownicy Katedry, pełniąc różne funkcje społeczne, aktywnie uczestniczą w życiu społeczno-kulturalnym regionu i kraju. Przede wszystkim służą doradztwem naukowym i pracami organizacyjnymi rozmaitym instytucjom i placówkom kulturalno-oświatowym nie tylko na Górnym Śląsku, ale i poza jego granicami, współpracuj ą np. z Opolskim Towarzystwem Kulturalno-Oświatowym Polskim Towarzystwem Ludoznawczym, Stowarzyszeniem Twórców Ludowych, Muzeum Wsi Opolskiei w Opolu-Bierkowicach i in.

Witryna, którą obecnie przeglądasz, wykorzystuje pliki cookies w celu poprawnej realizacji dostarczanych usług i informacji oraz w celach gromadzenia anonimowych informacji statystycznych. Więcej informacji >>

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close